Bugun...


Xıdır Eren


Facebookta Paylaş









Sanıkanê Dêsımi Sero Rêçe Ramıtene
Tarıx: 23-12-2013 15:53:00 Newebiyayiş : 23-12-2013 16:08:00


Sanıka "Gule be Sinemi Ra"* rê Jungıc Psikoanalitik Sêr Kerdene

 

QALO VERÊN 

 

Ni gurê xo de wazenimê ke çül kesanê mohimanê jü sanıke ser ra felsefa sarê Dêsım-Zazay doze kerim. Borzalê ninu de isan çıton beno “isani kamil” aye bıvenim.

Sanıka ma, sanıkanê mitoloẓiku sero morina.

 

1.SANIKE

Sanıki ebe adet torê xo’wa, ebe motivanê xo’wa ma salxo ma danê. Zeṙê kamci qom de aẋme biyê serba yi qomi ma kenê wairê zani. Sanıki adet torê qomi anê ra zon. Wazenê ke no adet torê qomi bıramiyo. Cokrawo ke, adet torê qomi ra dür nêkünê. Sanıki na dina de çı ke esto gegeni inu ebe sembolana, gegeni ke ẓê qesa na roce anê ra. Sanıku de, kesê çıton omır ramıto, çıton kewto rae, çıton vuriyo, çı waşto, çı amo hurendi (rabıriyaene, kamıl biyaene/hal ravurnaene, raceraene) inu vinenim. Xovir ra mekerimê ke, ni pêro zeṙê qom de yênê ra, zeṙê qom de ca vinenê.

 

1.1.SANIKİ ÇIKÊ-ÇIBILAÊ

 

  Ẋeyal ra yênê ra.

  Ca, waxıt, qeremanê xo beli niyo.

  Çiyê ke benê, kesê ke estê ẓêdire ẋeyal derê.

  Kesê taê sanıku heyvanatu miyan raê.

  Zedire ehlaq bo zani seroyê.

  İsani qan kerdene rê cat nêkenê, emma beno ke isan be cı qan beno.

  Ebe neşira yênê vatenê.

  Bıngê ninu zaf ḳano. Kamci vaxtê ra ke yênê vatenê, adet-torê yi vaxti kıṙesnenê na roce.

  Çıka ke serba domanu qesey be, hende ki serba xort u kamılu qesey benê.

 

1.2.BINGÊ SANIKU

 

Serba bıngê sanıku zafê çi vacino. Emma, çül ẓêdire ni hirêminay morinê:

  Mektebê Mitoloẓi (Fıkrê tarixê ravêreni)

Mektebê Mitoloẓi gore bıngê sanıku mitoloẓiyê Hindu de (Vedau de) gereko saye bo. Ni fıkri gore, bıngê sanıku mitoloẓiyo.

  Mektebê Hindoloẓi (Fıkrê Tarixi)

Mektebê Hindoloẓi gore ki, bıngê sanıku Hindistano. Sanıki sone beşine Pançatantra ra.

  Mektebê Antropoloẓi (Fıkrê Etnografi)

Mektebê Antropoloẓi verva mektebanê Mitoloẓi bo Hindoloẓi amo ra. Ni fıkri gore sanıku ẓü bıngê rê besnaene ẋeleta. Sanıki zobi cau de, ẓê ẓübin emma ẓübin ra cia amê ra.

 

2.SANIKA MA “GULE BE SİNEMİ RA”

 

Na qısım de serba vuriyaena isani ya ki “isanı kamil” biyaene sero sanıka ma de çı yêno diyaene, yinu sero reçê ramınimê. Na reçê ramıtene de “bıngê zaniyê keşi” nê, “zaniyê wertaẋê doymi” ra raa xo cênime dê. Serba na qesa ki gereko kılmek ra qalê Jungi bo psikoanalitiki biyarimê ra.

 

2.1.CARL GUSTAV JUNG BO  ZANİYÊ ARKETİPİ

 

Jung ronaoẋê analitik psikoloẓi bo psikyatrê İsveçiyo. İsanê cemati bo isanê xoali biyaene, “arketip” be “zaniyê wertaẋê doymi” sero çül sıfte no merık guriyo. Zaniyê ey de çül çiyo mohim “zaniyê wertaẋê doymi”yo ke “arketip”i (misalê çül verêni) tey estê, o’wo. Ni arketipi; “Motifanê vaderdoẋu ra cêrine dê. Ni motifi vaxtê de piu pirbabu ra çiyê ke mandê, inu salxo ma danê,  inu ra aferiyê.” (Jung, 2012: 6) Ebe vatena bina, teoriyê Jung de, zaniyê arketipi yêno “zaniyê wertaẋê doymi”yo ke merasê wertaẋi ra cêrino, yêno ey ser. Çiyê ke serba sıkılê “ego”y cêriye inu ra taê xo; masumu pak, sêy, qereman (hal ravurnaene), rae salıx daoẋ o  (mürşid).

 

2.2.GULE BE SİNEMİ RA

 

Na caê nustê xo de, cat kenimê ke, sanıka “Gule be Sinemi ra”wa ke ma xo rê misal gureta, aye Jungıc “zaniyê wertaẋê doymi” be “zaniyê arketip”iya sêyê kerime. Jungıc “zaniyê doymi”: “İsanu pêroinê de wertaẋo. Ebe genetiga pirbab ra yêno. Vêri ra nat çıkê esto inu cêno xo miyan. Hewnu de, ẋeyalu de, sanıku de, tewtanê itiqatu de eskera beno. Arketipê ke “zaniyê wertaẋê doymi” anê ra, inay mitos ya ki sanıkê ke tarixê isanetiyê ḳani (vêreni) xo de danê arê zeṙê inu dêrê.” (Jung, 2012: 6)

 

Ni arketipu ra çül mohimê xo “hal ravurnaene (aşama)”wa. Ney rê arketipê qeremani ke vacino. “…Ni arketip rê çül ẓêdire sanıku de, hewnu be nustanê edebiyat de isan raşt yêno. Qereman welatê xo ra kewno rae sono dugelê de düri de vecino. Rae de zafê çi yêno serê de. Peyêniye de be çiyê de qımetıniya cêreno ra welatê xo. Racêraene de henda o zaf vuriyae beno.” (Gürses, 2007: 77) Babetê na sayê kerdena Jungi, zaf malzeme kewno ma dest. Saa Jungi ra ma ki sanıka xo ro daena reet nia danimê.

 

Lace Padisao Qıc:

 

Ẓê sanıka ma sanıkunê mitoloẓikê binu de ki çül figüro hewl qeremanê sanıkewo. Emma, hendo ke mürşid çinebiyaewo, qereman ṭabeyê niyo. Sanıka ke ma çinta wê, qeremanê na sanıke “Kotan”, hirê domanunê padisay ra çül qıcê xowo. Hirê domanun ra çül qıc sanıkanê Dêsım-Zazau de çıton ke yêno diyaene, sanıkanê sarê teber de ki yêno diyaene.

 

Laco çül qıc safiyne, bêgunakariyne,  pakıyne be roca sodıri  (vaxtê amaene) temsıl keno. Laco pil (nuxuri) ya ki werten (mabenen) biyê dünelıg, kewte kara dina miyan ra, biyê qılerın. Cok rawo ke çıka çetıniye esta, çıka qefçıliye esta, çıka qeremeti estê gereko laco qıc heqberê ninu de bero.  Ancia, kamiya qomê Dêsım-Zazu de domani pil ra qıc zewecine çêy ser ra benê cia. Çül laco qıc cia nêbeno. Ocaẋê pi u ḳalıki sero mandoẋ laco qıco. Adırê çêy dewna nêkerdoẋ, adet-torê çey ẓê vêreni ramıtoẋ laco qıco. Pi u maa xo ke bi kokım qaytê inu biyoẋ laco qıco. Hên aseno ke, sanıkanê Dêsım-Zazu de qereman qey laco qıco, tenêna reet yêno famkerdene.

 

Mekan:

 

Mekan hemu cao. Cao ke kamiya xo ramina sanıke aca vêrena ra. No mekan, cao ke qereman tey weşiya xo ramıno u xo vurneno, “rabıriyaene-hal ravurnaene-raceraene”deyi formülasyon cêno, acawo. No hal kamiya Dêsım-Zazau de wairê zaf caê qımetıniyo. No qomo İrani vızer ra nat (zeṙê tarix de) Dêsım,Horasan, Bağdat, Dêsım miyan de boyna amo-şiyo. 

 

Vaxıt:

 

Vaxıt beli niyo. Sodır fecir ra ke qereman veşt ra serba catê xo kewt rae, vaxtê “rabıriyaene-hal ravurnaene-raceraene” dero.

Çekuyê ke Sanıke be cı cêrina dê - be cı reyenê:

Sanıkê Dêsım-Zazau, çekuyanê “beno-nêbeno”, “wexte de est biyo, çine biyo”, “wexte de welatê de…” cêrine dê, be çekuyanê “Ê resenê mıradê xo/Têde resenê mıradê xo, sıma ki bıresê ê xo”, “Sanıke qediye şiye xo rê, ez mandu sıma rê/ sıma mendi ma rê/sıma bımanê homete rê” (Çelker, 2005) qedinê (rêyenê).

 

2.2.1.RAYWANİYNE

 

Sanıka ma de dora verêne de qeremanê sanıka ma welatê xo ra vecino, kono rae. “Kotani nêzınıtêne ke kamta şoro. Coka gemê astori kerd bi sıst, verniye verda bi ra, handê ke ramıtêne; êndi astori o kamci heti ser ke berd. Zaf şi, taf şi, êndi çend roc u çend şewi ke astor ramıt Heq zano, dar u ber, ko u gerısi, gem u bıri xo pêy de verday, welatê de veciya…” (Çelker, 2005; 34)

 

Çêneka ke hewnê xo de di bi, zeṙiya xo kewti bi cı, çêna padisayê ni welati biyê. Kam ke na çêneke bıwazo gereko şertanê padisay qebul kero. Kamo ke ni şerti qebul kerdi bado ki vaz ama, a taw serê ey yêno pırodaene. Qerarê padisay nia ro.  A sevet rao ke ya kes nêkono na sewda dıme, ya ki owo ke kewto na sevda dıme hona nêşikiyo na rae ra racêro!

 

 “Şıma têde şahadê! Mı waşt ke no xort xo meerzo karê de nia taluke. Hama ey goş re qesa mı ser nêna. Nıka ez şertê xoyo ewl cıra vana. Eke êy şertê mı pêro pia ardi hurendi, persê mı perso ke ez çêna xo Zêycane bıdıni dey, ê bıkerine zamaê xo. Hama, êy ke şertê mı nêardi ca, ya ki bi poşman, a taw ez serê dey  bıdine prodaene.” (Çelker, 2005: 41) Henda dore, dora raê kewtena…

 

Na dore de,  vengo qeremanê ma diyino ke serba çêna padisay reştene bero cedelê küyo. Şertanê padisay hurendi ardene ver de çıka qefçiliye, çıka tengeşiye, çıka qeremeti estê pêro vecinê werte. Gereko qeremanê ma henda xo bımuskno. Qeremanê ma çı çetıni benê bıbe, inu ṭabayê verde say nêkeno, şertanê padisay qebul keno, vecino rae. Na RAYWANİYNE de qeremanê ma serba hirê şertu, hirê rau rê beno raywan.  Ni rau de zafê qefçıli u zafê tengeşi yênê ver (kamıl biyaene). Xeylê qeremeti yênê serê de.

 

Hemu rêye de saa Ḳalê Roc u Sewe ra çı qefçıli, çı tengeşi estê heqberê pêroine de yêno. Hemu rêye qeremanê ma be ẓü haletiya cêreno ra. Her racêraene de hem seveta içtimai ra hem ki seveta psikoloẓi ra daena beno kamıl. Yi welatanê düri ra haletiyê ke arde, ina ki avuriyaena qeremanê ma sembolize kenê. Welatê ke peyê hoyt kou dêrê, i caun rê şiyaene, i caun de qeremetê ke yênê serê de, inu ra têri amaene yena hal ravurnaene ser. Hemu rêye be ẓü haletiya racêraene, ni motifi pêro zafê sanıku de morine. Sanıkanê zafê dugelan de ki ni motifi estê.

 

Welato çül sıfteno ke qeremanê ma sono, peyê hoyt kou de ẓü ḳelawa da gırsa. Çewres zebani yemi zeṙi de çewres zebani ki yêmê teber de na ḳela pinê. Welato dıdeyen ki peyê hoyt kou de, qonaẋê çêna padisayê periyano. Aca ki, zebaniyuna yeno sewekıtene. Naca çewres zebaniyo ke paun hewna sonê ebe inu ra yeno sewekıtenê. Welato hirêyen raa şi u nêşi bo dı rêy peyê hoyt kou de ẓü ḳelawa.  Terefê cındu ra yêna sewekıtene.

 

Qeramanê sanıka ma yi cau de taê kesu (zebaniyuna, cınduna, ezderawa) be qeremetuna yeno têri. Ebe ninuna tanışiye ẓübin daene, gegeni werê amaene, gegeni perodaene, çıka qefçıli estê heqberê inu de amaene, “saa ke huyena, henara ke berbena”, “bılbılo zernêno ke qefesê zernên dero”, hekata “Gule be Sinemi ra” viniten u ardene hal ravurnaena qeremanê mawa. Haletiya xowa çül gırse Zeycane ardene ki, terefê iktisadi-içtimai bo psikoloẓi ra berc biyaena. Mertebê isanı kamil rê reştena.

 

Qeremanê sanıka ma Kotan; “Na raa ke kewto cı, qeremetê ke amê serê de ebe inuna zaniyê xoê doymi ra kewno düri. Xo be xo, eslê xo wertê vetene vazeno. Arketipê selfi, zaniyê doymi xo dest vêrnaene, hendê ẋezna cınd u periyu xo dest vêrnaene çetına.” (Sambur, 2005: 109) Çêna padisayê periu de, zebaniu de, cındu de, ezderay de têri amaena, heqberê ninu pêroene de amaena qeremanê ma, yêna kamıl biyaene ser. Zeṙê qom de kam beno bıbo, be vatena na qesa’wa, o kes xobo xo’wa bero têri (be egoyê xo’wa bero têri), xo nasbıkero, çiyo bêsoreto ke tey esto ine caverdo, isano de kamıl bo. Ẓê misalê hekata Simurgi; bızano ke isan gereko xo bo xo’wa bero têri, cao ke cı ra bıriyo ra aca bo cao ke reşto cı aca, ancia baxowo.

 

Ẓê mitosu bo sanıkunê binu, sanıka ma de ki welatê ke Kotan şiyo cı, yi welati raştia ke ẓü mekanê niyê. Yi welati zaniyê doymê qeremanê maê.  Ni caê ke qeremanê ma sono, ni cay raa dina zeṙê xowa. Raştia heqi, xo be xo’wa kewno cedele. Çiyê qefçıle ke zeṙê xo derê inu ra xeleşino ra. Bêmıcaliya xo’wa, sefkaniya xo’wa yeno têri. Çiyê ke sefkaniya ey ver dêrê, çiye ke “kes” biyaene ey ver dêrê  inu ra xeleşino ra, royê xo keno pak, halê xo vurneno, peseno-beno  isanı kamil.

 

Ḳalê Roc u Sewo ke sanıka ma de Xızıro (Oli/Heq). Hirê raê çetıni ki maqamê “Raa Heqiyê”. Raywaniya Kotani manê maddi gore, ni hirê rau ra raverdaena nêama hurendi. Raywanina ey; qonaẋu de, dere-derxanu de, kas u gerisu de, bıṙ u gemu de, gabanu de, “ḳelanê maneviyu de raywaniya Batıniye ra ber ṭabayê niya” (Afifi, 1996: 120) Qeremanê ma Kotan, no cao ẓüyo ke şiyo tey raştê çêna padisayê periyu biyo aca de “… halê nefsê xoyê temasey tecrübe kerdê” (Afifi, 1996: 120) İnu ra xeleşiyo ra.

 

Zaniyanê Jung ra “kesê” biyaene,  raywaniya psikoloẓi ra morina. Na rae çıka ke çetına hende ki xofına. Keso ke veciyo na rae, sıfte ebe şiya xo’wa (hetê xoyê wedardaey; bemıcaliye, tersonıkiye, gunakariye, qefçıliye…) yêno têri. Gereko ebe ni hetanê xoê gevsegu bo hetanê xoyê qeyımana omur ramıtene bımuso. Çıka nêbo, çiyê ke têverê ancia têvırarê derê. Ebe têvırariya inuna isan beno tam (mokim). 

 

Raywanine de arketipanê zaniyê wertaẋê doymi’a yeno têri. Eke talê (bextê) xo raşt şi, raştê de “rayberê manevi” (Ḳalê Roc u Sewe) beno. Saa rayberi ra çiyo ke xo dest vêrnaene çetına yi çi (Saa ke huyena henara ke berbena, bılıbılo zernêno ke zeṙê qefesê zernên de, hekata Gule be Sinemi ra…) ya ki haleti senê ke haletiya aye peyniye de vêrneno xo dest.

 

Na rayvaniyna çetıne de heqberê ezderay, cındu be zebaniyu de amaene qeremanê sanıka ma Kotani, yêna manê  hetê de hal vurnaene ser. No hal, yêno çiyo ke isani cêno bınê hokmê xo, heqberê yi çi de amaene ser. Qeremanê ma na dem de (rabıriyaene, hal ravurnaene, raceraene) be tersa, be xılemaliya, be alıq u malıq biyaena zafê rêye yêno têri.

 

Qeremetê ke na raywaniye de yênê Kotani ser, qe ẓüye Kotani raa xo ra ranêçarnena. Babetê mitoloẓi ra be tersa têri amaene bo heqberê ni terşi amaene yêna manê têduşiyna kamılbiyaene. Jung rê gore mitê qeremani, mabenkariya cedeley, çiley, bextine be tengeşiyewa keşiya newiye sembolize kenê. 

 

Qeremanê ma Kotan peyniya na sanıka ma de şertanê padisay peroene hurendi ardene be raceraena xo, selfê xoyê verên ra rabıriyaene, yena manê newe jü selfa rêyena wertê veciyaene (riyê dina amaene) ser. Ancia, şertanê padisay pêroene hurendi ardene ki, yena manê daena ẓêde hal vurnaene ser. Yanê, isan eke bıwazo, şikino daena ẓêde hal vurneno! Na, destê ey dera.

 

Qeremanê ma Kotan (kes) vaxto ke veciya raywaniye xo be xo’wa ẓü biyaeyo. Raywaniye de xo be xo ra kewno düri. Hendê vayê qeremet u cedelu ra tepiya rêyena xo be xo’wa beno jü (yeno ẓü ca). Na dora hirêyena ke selfi bo xo be xo’wa rêyena amay têare bi ẓü, na dore ẓêdire hal vurnaene sembolize kena.

 

Qeremanê ma Kotani vaxto ke şertê padisay ardi hurendi Zeycana xo gurete, a taw vaxtê “raceraeno”.  Na raceraene de hem içtimai hem ki bara psikoloẓi ra Kotan, Kotano verên niyo. Ey, henda “hal vurnu”, roc u gun diyo, biyo isano de kamıl.  Vaxtê raywaniya xo de, keso ke ey rê rayberine kerda, raa heqi salxo cı da, mürşidê xo; yanê Xızırê xo ki (Ḳalê Roc u Sewe) tecrübe kerdo.

 

Ḳalê Roc u Sewo ke sanıka ma de, Kotan saa ey de hayig  maneno. Saa ey de ra u olaẋa xo vineno. O rayberêwo. Rolê rayberine naca de düsa arketipin de bo zeṙê sindoranê isanetin dero.  Saa mürşidi de talıp (mürid) vêreno o hetê transpersoneli (dotê keşine). Saa mürşidi de ni çiyê ke kışf kerde inu keşina xo  be kamıya xo de ano têhet.

 

2.2.2.ḲALÊ ROC U SEWE (MÜRŞİD)

 

Kesê (isanê) gune/gerê veciyo raywaniyna keşina Jungıci, gune saa tercübanê mistiki bıwazo ke bıreso Heqê xo; na raywaniyna ey de sıfte  mürşidê (Ḳalê Roc u Sewe)  gereko bıbo. Eke Ḳalê Roc u Sewe nêbiyene, qeremanê ma Kotani ne “Saa ke huyena henara ke berbena, ne zeṙê qefesê zernên de bılbılo zernên, ne ki hekata Gule bo Sinemi” besê kerdêne  vêrnene xo dest.

 

No rolê mabênkariye diyiyo mürşidi. “ o, qetiyen xo caê berci de, keso de mohim nêvineno. No rol bara müridu (talıbu) diyiyo mürşidu. Qeydiyaene ni arketipê hal vurnaene, kesê biyaene ya ki ẓü (mokim) biyaene de qereman rê rau salıx daoẋi “ Yüce Ana” be “İhtiyar Bilge Adam”, ya ki “Ḳalê Roc u Sewe”“ …raa sufiyin de kara mürşidi anê hurendi.” (Saydam, 1997: 197)

 

 “Mürşid boyna hereketanê zani be doymê zaniyê talıbi sêyê keno. Tecrübe Batıniyê ke yênê ra inu rê diqet anceno, cat keno ke talıb (mürid) ninu fambıkero. Çend (çıka) rae ke sufi sero, mürşid ey ra raver i rau şiyo. A rira wo ke, mürşid çetıniya, qefçıliya ni rau çıton ke zaneno, damê ke ni rau de ine ki zaneno.” (Kara, 1992: 29-30)

 

Raywaniya verêne de zebani çıton çımê yakerdae hewna sonê; raywaniya dıdeyene de zebani çıton daim pay ra manenê, pay ra ki sonê hewna, kilıtê çêberê qonaẋi kamci zebani dero, se bıkero ke ṭat u matê rındekiya çêna padisayê periyu nêbo; raywaniya hirêyene de ki se bıkero ke cındu be Sinemi ra raxeleşiyo; ninu pêroine Kotan rê  mürşid (Ḳalê Roc u Sewe) vano.

 

Sufiyine de rayber (mürşid) ebe talıbiya (mürid/rae sayekerdoẋ) eleqedaro. Na babet ra çiyo ke Jungi besno pa, mabenê hurdeminan de eleqê rol ra ber, eleqêwo xaso. Eleqê mürşidi bo müridi’a xaso, raştiyo, isanetıno, têvırariyo.

 

QESA PEYÊNE

 

Kılmek ra ke sayekerimê, şikinimê ni qesu animê têvırare:

Arketipê hal ravurnaene de demo ke Kotan kewto cı, o dem, raywaniya xo be xowa (xo be xo de rae kewtena). Kotan dina xo de, dina zeṙê xo de kewto rae.  Na raywaniyne, raywaniya zaniyê doymenia wertaẋa. Aca (zaniyê doymenio wertaẋ) ẋezna arketipê kes biyaena, xam u xeşimin ra veciyaena, mertebê isanı kamil rê cı kewtena.

 

Mekano ke esto yi ra rabıriyaene (ego ra ravışiyaene) ra tepiya raywaniya ke cêriya dê, qeremetê ka a rae de yênê isani ser; inay isani pesnenê kenê kamıl (keşina isani kenê qeyım).

 

Welatê xo ra rabıriyaene yena ni maney ser: İsan wazeno ke halê xoyê sıften ra (verên ra) daena hale de rınd de weşiya xo bıramo. Nefsê xo kor kerdene (verva rındekiya çêna padisayê periyu ṭat u mat nêbiyaene), heqberê tersunê xo de amaene (terso ke verva zebaniyu, cındu, ezderay de ancino) isani keno kamıl. Saa rayberê de (Ḳalê Roc u Sewe) isan ẋezna zaniyê doymenia wertaẋe de bıbo ke Xızırê xo’wa yêno têri.

 

İsano ke yi binu ra bıriyo ra, peso biyo “kes”, biyo kamıl, yane Qereman, ẓü isano. Çıke, ni keşi hemu çi gureto xo çım, kewto rau; senê qeremeti yênê serê de bêrê ebe inuna omrê xo ramıtene rê biyo raẓi. Ninu ra tepiya no, isanunê binu ra zobi (isanê ke nêbiye kamıl, xam u xeşime, hên cayıl mandayê)  xo de, besê keno xo be Heqê xo vineno.

 

Sêyê kerdena Jungıciya; sanıka ma gore isanı kamil biyaene rê gereko ego xo be xo ra rabiriyo (çıton ke Kotan welatê xo ra bıriya ra/veciyo), rayberina Ḳalê Roc u Sewe de raunê çetınu küyo, ni rau be ni qeremetu miyan de hal ravurno, bıpeso kamıl bo, henda o xam u xeşimo raveren ne, kesê newi’ya; xo be xo’wa rêyena bero pêser, bero ẓü ca, mokim bo!

                                                                                                                

* Nustoẋê sanıka "Gule be Sinemi Ra": Xal ÇELKER (2007), Welat ra Şanıkê Şani (İstanbuli Tij yayınları)

 



No nuste 2811 rêy ame wendene

FACEBOOK FIKIRNAYİŞ
FIKIRNAYİŞ

NUSTÊ NUSTOĞİYÊ BİNİ

XEBERÊ ZÊDÊRİ WENDİYAYÊ
NUSTOĞİ
FIKIRBİYAYÊ PÊÊNİ
FOTO GALERİ
  • Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
    Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  • Zımıstanê Welati
    Zımıstanê Welati
  • Çımê Muzıri
    Çımê Muzıri
  • Koê Welatê Ma
    Koê Welatê Ma
  • Mezelê Ma
    Mezelê Ma
  • Bonê Domantênya Ma
    Bonê Domantênya Ma
  1. Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  2. Zımıstanê Welati
  3. Çımê Muzıri
  4. Koê Welatê Ma
  5. Mezelê Ma
  6. Bonê Domantênya Ma
FOTO GALERİ
YUKARI