Bugun...


Hasan Dewran


Facebookta Paylaş









Ma ça xonde nêçarime?
Tarıx: 16-01-2015 03:15:00 Newebiyayiş : 16-01-2015 03:15:00


Ma ça xonde nêçarime?

(Biz niye bu kadar çaresiziz?)

 

Hasan Dewran

 

 

Raşti, ma ça omıdê ho kerdo sıst, kerdo vindi?

Kulturê ma de mesuliyeto sosyal ça xonde zof kemio?

Mara ça kes serva zon u kulturê ho nêgurino?

Tenga ma zof gırsa, tenga ma zof gırana.

Hardê ma de her daim herv biyo, ceng biyo,

tertelê u goç biyo. Hona ki esto!

Mıletê ma her ca ra pısqiyo. Ağme biyo.

Ağme-çağme biyo! Biyo vıla, şiyo!

 

Mıletê ma coka çeng u lengo, coka zerretengo,

Coka wertê na derdi de fıkrê hode xaxudo, sısto.

Kamiya ho de xaxudo!

Made mordemo nêçar, mordemo vıleçewt zofo.

 

Endi nêçariya ho gırs mekerime.

Endi beso, nêçariye serro qesey mekerime.

Kam ke çı bese keno, ey bıkero!

Taê olvazu ra, Haq cıra raji vo, Homa cıra raji vo,

Serva zon u kulturê ma çı ke dest ra yeno, ey kenê.

 

Mesela se kenê?

Bonê Kulturu kenê ra, tey gurinê. Qezenta vezenê, eve Zazaki (Dımılki, Kırmancki) tey nusnenê,

Zonê ma serro gurinê, Lawıku (Deyru, deyisu, sanıku/estaneku) danê arê, kenê kıtav, kenê kaset, domonunê ho de zonê ma qesey kenê, qezenta İnterneti vezenê, Facebook de pelga ho kenê ra, zonê ma kenê cı, serva zonê ma informasyonu danê, danê arê. Nia çêfê ho tey anê, ma ki tey nia dame, çêfê ma, hederia ma ki tey yena.

 

Taê olvaji eke zewejiay ya ki domonunê ho zeweznay, sılayiya veyvi de (dawetiya veyvi de) eve Zazaki nusnenê, veyve de zonê ma qesey kenê, veyve de zonê mara Zazaki de lawıku/deyru vanê, govende cênê/gênê. Taê olvaji horê makina rınde /araba rınde cênê, zerre de eve Zazaki qasetê muzik kenê cı, gos danê, makina ramenê, çêf kenê, hederia ho anê.

 

Her kes xondê ho besekeno.

Eke her keşi ke xondê ho bese kerd thowa kerd, u waxt nêçariya ma bena kemi, werte ra darina we.

Nêçariye zerrê ma dera, sarê ma dera. Endi beso, neçariye ca verdime.

 

 

________________________________________________

Makalede geçen sözçüklerin çevirisi

Zazaki – Tırki Qesebend

Zazaca-Türkçe sözlük

 

Rast: sağ (yön), doğru

Raşti: doğrusu, hakikaten

Ma: biz

Omıd: umut

Ho: kendi, kendin

Sıst: gevşek

Vınd: kayıp:

Ho kerd vindi: kendini kaybetmek

mesuliyeto sosyal: sosyal sorumluluk

kes: kimse

Serva (semedi, seveta, serva, qandê): için

Kerdo sıst: gevşetilmiş,

Kerdo vindi: kaybedilmiş,

Zon (zıwan, jüan): dil

Zonê ma Zazaki: dilimiz Zazaca

Gure: iş

Nêgurinê: çalışmıyorlar

Zof (zaf, deyra): çok

Teng: dar

Tenge: darlık, kriz, zor durum, acil durum

Tenga ma: bizim zorluğumuz, çaresizliğimiz

Gırs (gırd): büyük,

Gıran (gıron): ağır, büyük

Tenga ma zof gırsa: çaresizliğimiz çok büyüktür.

Tenga ma zof gırana: çaresizliğimiz çok ağırdır

Hard (herd, erd): yer, toprak, ülke

Herv (herb): harb, savaş

Ceng: kavga, döğüş

Cengız: kavgacı, huysuz, sataşan, kudurgan

Her daim (her waxt, tım): her zaman

Goç: göç

Tertele: katliam

Hardê ma de: bizim topraklarda (memlekette)

Her daim herv biyo, ceng biyo,

tertele u goç biyo: her zaman savaş,

her zaman kavga ve katliam, her zaman göç olmuş.

 

Mıletê ma: halkımız, miletimiz

Her ca ra pısqiyo: heryere dağıtılılmış, püskürtülmüş

Ağme biyo: dağılmış

Ağme-çağme biyo: darmadağın olmuş, serpiştirilmiş

 

Coka: bundan dolayı, bu yüzden

Çeng: kopuk, parçalanmış, kesik

Leng: topal,

Çeng u leng: paramparça, yıkık, sakat, perişan

Zerre: 1) midde, 2) iç, içeri 3) gönül

Zerreteng: içi dar, sabrı yok, keyfi yok, çabuk daralan

Werte (Zazaki: miyan): orta

Fıkır (Zazaki: Vatene, Guman, Andişe): Fikir, Görüş,

Xaxud: gevşek, sallantılı,

Fıkrê ho de xaxudê (xaxudiê): fikirlerinde gevşekler,

Kam: kim

Kamiye: kimlik, kişilik, idendite, özbenlik

Kamiya ho de xaxudo: kimliğinde, benliğinde gevşektir

Ma de mıleto nêçar zofo: bizde çaresiz millet ( insan, kitle) çoktur

Çare: çare, çözümlü

Nêçar: çaresiz,

Endi nêçariya ho gırs mekerime: artık çaresizliğini artırmayalım, büyütmeyelim.

Endi nêçariye serro qesey mekerime: artık çaresizliğimizi konu etmeyelim.

Çı: ne

Bese kerdene: başarmak, becermek

Kam ke çı bese keno, ey bıkero: kim ne beceriyorsa onu yapsın!

Taê: bazı, bazıları

Olvaz (Albaz, Olbaz, Olvaz, Hembaz, Ombaz, Embaz, Imbaz ....): Arkadaş

Haq (Heq, Wayir): Hak

Haq cı ra raji vo: Hak kendisinden razı olsun

Homa: Zazaca’da Tanrı, Hak, Allah’ın ... eşanlamlarıdır

(Homa: Alevi ve Sunni Zazaların bu günkü inançlarına bölünmeden önce kendi dillerinde kullandıkları ve bugün halen yer yer kullandıkları Tanrı adıdır.)

Haq cı ra rajivo, Homa, Ella cı ra raji vo (bo): Hak, Homa, Tanrı, Allah razı olsun, onları bağışlasın

Çı: ne

Dest: el

Yeno (êno): geliyor

Çı ke dest ra yeno: elinden ne geliyorsa

Ey kenê: onu yapıyorlar

Se: ne, nasıl

Tu senêna?: sen nasılsın?

Mesela se kenê: mesela ne yapoyorlar?

Bon (ban): ev

Bonê Kulturi: Kültür evi

Rakerdene (akerdene): açmak

Kenê ra (kenê a): açıyorlar

Vetene: çıkarmak

Qezenta: Gazete,

Qezenta vezenê: gazete çıkarıyorlar

Zazaki (Dımılki, Kırmancki) tey nusnenê: Zazaca yazıyorlar

Lawıke (Deyr, deyise): şarkı, türkü

Sanıke (estaneke): masal, efsane

Sanıku danê arê: masal topluyorlar/derliyorlar

Domon (doman, qıc, qeçek pıtkek) : Çoçuk

Leyr: Yavru

Qıskek (qıçkek): Küçük, ufakl

Hurdi: ufaklar, minikler

Domonunê ho de Zazaki qesey kenê: Çoçuklarıyla  Zazaca konuşuyorlar

Qezenta interneti vezenê: internet gazetesini çıkarıyorlar

Çêf (kêf, keyf): Keyif

Çêfê ho tey anê: bununla keyif ediyorlar, sevinç duyuyorlar

 Pelge (Pele): 1) Yaprak, 2) Sayfa

Facebook de pelga ho kenê ra: Facebook da sayfa açıyorlar

Zonê ma kenê cı: bizim dili içine yerleştiriyorlar, sokuyorlar

 (= bunu bizim dilde, Zazaca´da, yapıyorlar)

Serva zonê ma informasyonu kenê cı:

bizim dil üzerine informasyonlar sokuyorlar

(= Zazaca üzerine bilgileri aktarıyorlar),

 

Nia çêfê ho tey anê: böylece seviniyorlar, keyifleniyorlar

Ma ki tey nia dame: biz de bakıyoruz,

Çêfê ma, hederia ma ki tey yena: bizimde sevincimiz artıyor.

 

 (Bu sayfalara Zazaca yazıyorlar, Zazaca hakkında bilgi veriyorlar,

şakalaşıyorlar, gülüyorlar, keyifleniyorlar, biz de okuyunca, seyr edince,

bu sevinci alıyoruz, paylaşıyoruz.)

 

Taê olvaji eke zewejiay: bazı arkadaşlar evlenince

Ya ki domonunê ho zeweznay: ya da çocukları evlendirince

Sılayiye: davetiye

Sılayiya veyvi de (davetiya veyvi): düğün davetiyesinde

Eve Zazaki nusnenê: Zazaca yazıyorlar

Veyve de: düğünde

Veyve de zonê ma qesey kenê: düğünde Zazaca konuşuyorlar

 Veyve de zonê mara, Zazaki de, lawıku/deyru vanê:

düğünlerde Zazaca şarkılar,türküler söylüyorlar, Govende: halay

 

Govende cênê/gênê: halay tutuyorlar,

Taê olvaji ho rê makina rınde /araba rında) cênê:

bazı arkadaşlar kendine iyi bir araba alıyorlar

 Zerre de: içerde

 Zerre de eve Zazaki qasetê muzik kenê cı:

içinde Zazaca muzik kasati çalıyorlar,

Makina ramenê: araba sürüyorlar

Çêf kenê, hederia ho anê: seviniyorlar, Zazaca ile zevk çıkarıyorlar

 

Her kes xondê ho bese keno: her kes kendisi kadar yapabiliyor, her kes kendine göre bir şeyler yapıyor.

Her kes xondê ho keno ke, Zazaki pay ra bımano: Zazacanın canlanması için her kes yapabilidiğini yapıyor, en azından, en azından bu kadarını.

 

Her keşi ke xondê ho bese kerd, thowa kerd, u waxt nêçariye bena kemi, werte ra darina we.

Ve her kes yapabilidiği kadar zahmet etse, çabalasa bu çarasizlik biraz daha azalır.



No nuste 1629 rêy ame wendene

FACEBOOK FIKIRNAYİŞ
FIKIRNAYİŞ

NUSTÊ NUSTOĞİYÊ BİNİ

XEBERÊ ZÊDÊRİ WENDİYAYÊ
NUSTOĞİ
FIKIRBİYAYÊ PÊÊNİ
FOTO GALERİ
  • Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
    Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  • Zımıstanê Welati
    Zımıstanê Welati
  • Çımê Muzıri
    Çımê Muzıri
  • Koê Welatê Ma
    Koê Welatê Ma
  • Mezelê Ma
    Mezelê Ma
  • Bonê Domantênya Ma
    Bonê Domantênya Ma
  1. Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  2. Zımıstanê Welati
  3. Çımê Muzıri
  4. Koê Welatê Ma
  5. Mezelê Ma
  6. Bonê Domantênya Ma
FOTO GALERİ
YUKARI