Bugun...



Mılhe Ahmet Aktaşi de mobet
Tarıx: 02-06-2017 17:22:02 Newebiyayiş : 02-06-2017 17:30:02 + -


Nuştoğê ma Veli Kişioğlu nafa Dêsım, Qızılkilise (Qışle, Nazımiya) ra ma rê reportajê xo pêşkêş keno. Dêsım de mılheyê (melaê) ke be Zazaki meyt darenê we, dua danê, hewna estê...


Mılhe Ahmet Aktaşi de mobet

Mobet: Veli Kişioğlu – Ahmet Aktaş

 

Veli Kişioğlu: Bıra, ma ve xêr. Kerem kena, avê xo name kena. Tı kama?
Ahmet Aktaş: Ez Qısle, nameo newe Nazımiya raune. Dêsım ra. Namê mı Ahmet (Hemed) Aktaşo. 1956 de (Yeresk), Çamurek Avlêsu de amune dina. Avlêsu dewa Zeynel Çawuşia. Çê Zeynel Çawuşi ke 38 de qır kenê, apê mı Feratê qeweci Avlêsu de mılkê Çê Zeynel Çawuşi cêno. Piyê mı yê sey benê. 38 ra dıme dewlete iyê ke mılkê xo çino, mılk dana dinu. Apê mı piyê mı ra vano, ‘bê, ma mılk gureto, bê leyê ma.’ Amıkunê mı ve piyê mı ra beno leyê xo. Piyê mı yê bıraê xo rê 40 serre morevaêni kenê. Bêbare, bêmılk manenê. Moa mı va ke, ‘ma neçariye onta, sıma meoncê. Bıwanê, xo bıxelesnê.’ Ez daune mektev. Ez Avlêsun’a amêne Yeresk, mı mektevo vırên uza wend. O ra dıme ki Qısle de mektevê werti wend. O ra dıme şine Ostomol, mı eskeriya xo ke kerde, uza mı muracatê belediya kerd, kutune kar. Belediya de qısımê Cıneza wedardene de gureyaune. Bine teqaut, peyser cêrdune ra, amune leyê ma u piyê xo, mı xızmeta dinu kerde. Ma u piyê mı şi heqiya xo.

Nıka ki mılhêni ken. Merdunê ma rê xızmete ken. Waxto vırên de iyê ke Qurane wendêne, inu ra vatêne mılhe (mıłe, mela), mılhê meytu. Waxto vırên de dewa Yereşki de 7 – 8 mılhey benê.


V. K.: Bıra, na mılhey Qurane wendene koti’a mısê? Şiyê mektev? Na mektevi waxtê Abdulhamidi de yenê nazau?
A. A.: Pi zono, ey ki lazê xo salıx do. Waxtê cumuriyeti ra raver, waxtê Osmanli de alfabê Arabki ke mısa, Qurane wendene jêde çetıne niya. Taê ki vanê, şiyenê Xarpêt ra xocey ardêne, inu ra mısê. Ez waxtê Abdulhamidi nêzon.
Ma de Qurane teyna meytu rê wendêne. Radon de Qurane wendêne, vırênunê ma vatêne, ‘la-lao, ey qapa kerê, Qurane wanenê, ma ra jü mıreno’, tersêne. Qurane teyna kıtavê meytu niyo. Qurane wesu rê ama. Emrê Heqi tederê. Ma ki meytu rê ke Qurane wende, sevavê na emrê Heqi, kam ke şiyo Heqiya xo, roê dinu rê şêro. Heq guna dinu ra vêro, inu ef kero. A Qurane meytu rê o ri ra wanina.

V. K.: “Bıra, mılhe kami ra vejino? Eke mılhe va ke, ilam ke uzağoliy bê (Khurêsu, Kudu, Bamasuru) ya ki her kes şikino ke mılhêni bıkero?”

A. A.: Quranê emrê Heqio. Emrê Heqi her keşi rê amo. Gereke her kes Qurane bıwano, sare kuyo, o ra gore raa xo beli kero. Gereke her kes eve zonê xo bıwano ke, rınd sare kuyo, rınd şêro ser. Ma ki na mesela her ca de qesey keme. Cıneza de, xêr de, her ca de. Nıka na zon Heqi do ve ma. Zonê her keşi, rengê her keşi zovinao. Nıka nia bıposne, vajime, wa u bıray bê ki, nurê her keşi zovinao. Pêsera nas benê. İyê mıleti ki rengê her keşi ayriyo, zonê her keii ayriyo. Her kes zonê xo ra veng’a Heqi dano. Xo rê mınete keno. Ma ki Qurane Arabki waneme, hama o ra dıme mınete zonê xo ra keme. Wazeme ke mılete ma bızono, eve zonê xo bıhesno ke se vame. Kami rê mınete keme, kami ra imdat wazeme, wayirê ma kamo, ewliyaê ma estê, jiyarê ma estê. Qelvê dinu pak biyo, Heqi ewliyaêni da ve dinu. İnu ki raa Heqi de xızmete kerda. Ma ki nıka a xızmeta dınu dewam keme.
Vırênunê ma vatêne ke, ‘itıqatê ma Alevi de, bıraêni ra dot dina tariya.’ Her kes gereke bıraêni de vındero. O ra dot rae çina.
 

V. K.: Bıraêni ke va ke, çıka? To rê zamet, hevêna kena areze?

A. A.: Bıraêni çıka, bıraêni himetê Heqi bare kerdena. Tı gereke ey wa u bıraunê xo de bare kerê. Tı xorê çı wazena, gereke wa u bıraê xo rê ki ey bıwazê. Teyna wa u bıray rê nê, tı gereke serê hardi de çı mexluqat ke esto, cı rê hurmet bıkerê. Yê pêro ki Heqi fiştê ra dina.

V. K.: “Bıra (tı mı ra pila, bırao pil), nıka bêrime hal u mezalê Zonê Ma. Ma saiya Unescoy de hesar bime ke, Zonê Ma şindorê vindibiyaene dero. Politika asimilasyoni, 38, 93-94, ninu pêrüne ki tharve nê ro ma, tharve nê ro Zonê Ma. Hona ki cê nêvışiya. Nıka ma kami desteber çı ke yeno, ma serva zonê xo bıkerime. Mı a rozê cınezade tı gos da. To eve Zonê Ma zar u zu’ da ve meyt, eve Zazaki mınete kerde. Ez bara semê xo rê zaf bine sa. To ça Zonê Ma de mınete kerde?”

A. A.: İtha muftiyê Qısli bi, nıka tayinê xo vejiya, şi Qonya. Ey mı ra vatêne ke, ‘tı ke şiya cıneza, mınete Tırki meke, eve zonê xo bıke. Yê kokıme sımaê ke Tırki nêzonenê, iyê ke mektev nêşiyê, va yê bıhesnê ke tı se vana.’

Na zon Heqi do ve ma. Heqa keşi çina ke na zoni ma rê tomete kero.

V. K.: Bıra, serva reportaji wes u war be. Ma tı fişta zamet.

A. A.: Sıma ki wes u war bê. Senê zameto! Heq sıma ra raji bo. Ewliyaê jiyar u darunê ma sıma rê qılawuz bê.


Not: İyê ke wazenê Dêsım ya ki Erzıngan de zonê ma ra ceneza xo wedarê, şikinê Ap Hemedi de irtıbat kuyê:

Ahmet Aktaş: 0536 456 28 05




Bınge: Veli Kişioğlu

Editör: Mesut Asmên Keskin

Na xebere 288 rêy amê wendene

Etiketi :

FACEBOOK FIKIRNAYİŞ
FIKIRNAYİŞ

ZONÊ MA XEBERÊ BİNİ

XEBERÊ ZÊDÊRİ WENDİYAYÊ
FIKIRBİYAYÊ PÊÊNİ
FOTO GALERİ
  • Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
    Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  • Zımıstanê Welati
    Zımıstanê Welati
  • Çımê Muzıri
    Çımê Muzıri
  • Koê Welatê Ma
    Koê Welatê Ma
  • Mezelê Ma
    Mezelê Ma
  • Bonê Domantênya Ma
    Bonê Domantênya Ma
  1. Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  2. Zımıstanê Welati
  3. Çımê Muzıri
  4. Koê Welatê Ma
  5. Mezelê Ma
  6. Bonê Domantênya Ma
FOTO GALERİ
YUKARI