Bugun...



Kıtavê Ali Dikmey
Tarıx: 22-11-2016 00:27:46 Newebiyayiş : 12-12-2016 00:57:46 + -


Kıtabê ap Ali Dikmey "Gulvang u itıqatê Kırmancu" nezdi de refanê kıtaban de caê xo cêno. Kıtab, Dêsım de, Pılemoriye ra nuskar Ali Dikmey viri de çı ke adet u tore u itıqad ra esto u mendo, ra u rêça Elewiyanê Dêsımi sero be Zıwanê (Zonê, Jüanê) Ma kerdo tıra, nuşto. Halê zıwan u edebiyatê Zazaki be zerrekê kıtabi sero mordema ilmê sosyali Mag. Mag. Dr. Zeynep Arslane nê kıtabi sero qesê veri nuşt, şıma rê pêşkêş kenime.


Kıtavê Ali Dikmey

Verqese

 

 

Ali Dikmewo ke ewro 80 (heştay) serri dero, duwayê Zazakiyê ke ma xo vira kerdê, yi saniti kağıde

ro. Duwayê Zazawunê Alewiyunê ke ey pilanê xo ra gos dê, viria xo de seveknê, nê eve savır ra

nuşti. Ali Dikmewo ke tam hakimê wendene u nuştene niyo, be qêret u qerardariya xo ra hurmeto

berz u teqdir heq keno. Çıqa ke kultur, tore u baweriya Kırmancu (Zazayunê Alewiyu) rê hakimo,

çiyo ke pilanê xo ra cı rê neqıl biyo u cuyo, eve şeklê fıkıriyayen u qeseykerdena xo ra sanit ve

nuşte ro. Ali Dikme hetê qeseykerdena nêmezetmendiye ra dest eşto xo ver u fıkıriyo ke raştiya

nêbiyena kulturê nuştena Kırmancu gunê endi bivurriyo, u seba tariyê tarıxi de vindibiyena nê

kulturi rê jü piçık mani biyene ra qeleme gureta destê xo.

 

No kıtav de, waxto ke can kewt ten u hata waxto ke beden kewt binê hardi, duwayê Zazawunê

Alewiyunê ke heyatê Kırmancu rê rewanê, inu tewrê jü hêkate de keno sererast. Domano sowkek

ke bi, dewu de gorê adet u tore ra çı amêne kerdene u eve kamci duwawu ra tetbiqato cematki

xemeliyêne?

 

Eke bime pil tewrê gamu ra vêrenime ra, raa heyati de zerreşayiye, nêweşiye u merdena mae,

pi,bira, wae, dost u yare yena sarê ma pêrune ser; duwayê ke biriye, hesrete, umid u zerredeji

sero; baweriye u tebieti sero; cematê Cemi de, veyvu u kombiyayışê şariê binu, ibadeti sero,

destpêkerdena her felqe u inu rê yareniye kenê, yinu Ali Dikme mêrxasê hêkata mawa bingeyini

Ferat u Şilane ve dinya u vêrdê dinu ra cêno, rasneno ma. Hêkata Ferat u Şilane de wendoği xo

vênenê, peyser sonê ravêrdê xo, belkia çiyo ke viri ra şiyo, anê ra xo viri, yanê eve kilmek ra xo

wanenê.

 

No çımewo nuşte hetê viria cemaeti u kulturê Zazayunê Alewiyu ra derecê qedr u qimeti ra

nêsencino u zaf muhimo. Çiyo ke viria ma ra şiyo, teyna viria u ğeyalê ma u piyunê ma de mendo,

verênde inu Anadoliye de heyatê xo de diyo, dey sero jü qısım sanito ve nuştene ro u kerdo

nêmerde.

 

Mino ke dest kerdo ve procê nê kıtavi, wazenane ke seba gurê, qêret u pheştiya Yaşar Kayaê

delali, eve namewo bin ra Mirzali Zazaoğluyê delali rê zaf teşekur/sıpas bikerine. Zazaoğlu

raştnuştena Zazakiyê metnê kıtavi sero, yanê heqa raştkerdişi de biyo feal. Çand dolimi metin çım

ra viyarno ra u eve savır ra kerdo raşt.

 

Piyê mıno delal, Mehmet Arslan rêzunê mewzuyu, sernamu, sernamunê mavêni u raştkerdişê

qısmunê kıtavi sero eve qêret u zorpesendiya xısusiye ra guriyo. Mehmet Arslan zaneno ke

afernayena çımeyunê nuşteyunê ma zaf muhima. Na pheştdariya xo eve haz u hurmet ra da.

Ali Ülger, Qızılbaş Aliyo delali tawo ke no proce hesna, ver ra hetkariye u pheştdariya xo texsir

nêkerde u oncia eve nê hali ra hata peyniye u eve savır ra hetê sıkıli ra ve çapkerdene rê

hazirkerdena kıtavi u karê çapxaney sero yawerbiyene de biyo feal.

 

U dergüsa Ali Dikme u Gülüstan Dikmeye Cem Enis Dikme, resmê ke kıtav derê, wayirê yinuno. No

mordemo rewal senata resimi ra meşğul beno u na proce de piyê xuyo hêca teyna canêverda.

Namê çiyê ke mi dekernay bi, yi ferqê heyatvênitena kıtavi u ehemiyetê destresnayena wendoğan

de bi ke seba savır, seveknayene u terzê karê itimatini ra u pheştdariya yinu ra, cı rê zerri ra zaf

teşekur/sıpas kenane.

 

Soğıno peyên de Ali Dikmeyo delali apo Ali, seba kar u gurê xo ve wendeğu rasnayene ra, tuyo ke

mi rê itimadê xo ardo, ez ki to rê zaf teşekur/sıpas kenan. Nê kıtavê to ğezna zanayena sari rê

raverdayene mi rê zaf muhime biye. Cemaeto ke verênde wertê tebiet de cuyo, sükanê ğerivu de

kamiya xo ra kewto düri u derheqa xambiyene de tenê ciyayiye, tenê ki kamiya xuya raştikêne, zon

u baweriya xo xoviriardene rê jê destcıdayene jü waştena mi ki biye. Coka ke dest ve nê procey

kerdene mi rê muhime biye. Seba nuştena nê kıtavi ra, eve namê xo u alvazunê kari ra to rê zaf

sıpas/teşekur kenan. No çımewo ke to raver do ve viria zanayena şari vindinêbiyena kulturi u

peyniye de cayê xo eve şeklê nuşteki refunê tarıxiê tozınu de guretene u namê meseriyene ra jü

serkerdena pilêra; Aqil u kutıbxanewu de eve heqe ra cayê xo cêno.

 

Zeynep Arslan

Editor/ Çapker(e)

2016, Wiyana

Çarnaisê Zazaki/Kırmancki: Mirzali Zazaoğlu (Yaşar Kaya)




Bınge: Zeynep Arslan

Editör: Mesut Keskin

Na xebere 413 rêy amê wendene

Etiketi :

FACEBOOK FIKIRNAYİŞ
FIKIRNAYİŞ

ZONÊ MA XEBERÊ BİNİ

XEBERÊ ZÊDÊRİ WENDİYAYÊ
FIKIRBİYAYÊ PÊÊNİ
FOTO GALERİ
  • Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
    Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  • Zımıstanê Welati
    Zımıstanê Welati
  • Çımê Muzıri
    Çımê Muzıri
  • Koê Welatê Ma
    Koê Welatê Ma
  • Mezelê Ma
    Mezelê Ma
  • Bonê Domantênya Ma
    Bonê Domantênya Ma
  1. Guelê Quling (Yüzenada) - Çolig (Bingol)
  2. Zımıstanê Welati
  3. Çımê Muzıri
  4. Koê Welatê Ma
  5. Mezelê Ma
  6. Bonê Domantênya Ma
FOTO GALERİ
YUKARI